Problemen rond dominante agressie

"Onze hond is dominant en dat is knap lastig", hoort men vaak zeggen.
Maar wat zijn dan precies de problemen waarmee men kampt?

Dominantie wordt vaak in verband gebracht met agressie. Een hond die makkelijk tot een gevecht met een andere hond overgaat, wordt vaak dominant genoemd. Maar ook de hond die thuis op zijn strepen staat en gromt tegen zijn eigenaar als deze iets van hem gedaan wil krijgen, krijgt vaak het stempel dominant. Toch kunnen beide typen honden juist het tegendeel van dominant zijn. Soms is frustratie. Angst of onzekerheid over de eigen status dan de grondslag voor hun gedrag.

Dominant is niet gelijk aan agressief
Een stabiele dominante hond heeft weinig behoefte aan demonstratie van zijn superioriteit. Zo'n hond is zelfverzekerd, heeft overzicht en kan een provocatie juist over zijn kant laten gaan, omdat hij precies weet hoe de rollen zijn verdeeld. Zo'n hond vertoont naar andere honden vaak een deemoedige houding als hij wil spelen, om aan te geven dat hij niets kwaads in zin heeft en niet op zijn strepen zal staan. Hij kan zich dat rustig permitteren want zodra er onduidelijkheid ontstaat, zijn een superieure houding of confronterende blik genoeg om zijn status aan te geven. Juist een zelfverzekerde hond heeft geen agressieve uitingen nodig, omdat hij weet waar hij staat.

Agressie heeft vele gezichten
Onder agressie wordt verstaan dat een hond een dreigende reactie vertoont als hij denkt dat belangrijke zaken van hem in het geding zijn. Vaak ziet men dat de hond heen en weer wordt geslingerd tussen twee tegenstrijdige emoties: aanvallen of vluchten, op zijn strepen staan of toegeven.

1. dominante agressie
   Agressie kan zich voordoen naar een of meer gezinsleden als er iets gebeurt dat de hond niet zint. Komt dat vaak voor, dan spreekt men van dominante agressie. Deze term wordt alleen gebruikt bij problemen tussen hond en eigenaar.
    
2. Angstagressie
   Een hond die zich in het nauw gedreven voelt en niet in staat is de benadering met onderwerpinggebaren te stoppen, kan agressief reageren naar andere honden en naar mensen die de hond belagen.
   
3. Hond-hond agressie
   Uitdagen en provoceren om duidelijkheid te brengen in een nog onduidelijke rangorde kan soms leiden tot een vechtpartij. Men ziet dit gedrag vooral bij elkaar onbekende honden of bij een onduidelijke rangorde bij honden binnen een gezin. Een vechtpartij ontstaat meestal door opgewonden en onhandig gedrag van een eigenaar, die de emoties juist aanwakkert in plaats van tempert, en door sociaal onhandige honden. Een bange, gespannen of gefrustreerde hond zal sneller gaan vechten dan een stabiele hond.
    
4. Territoriumagressie
   De meeste honden hebben de aangeboren neiging hun eigen terrein tegen indringers te beschermen. Alleen zeer goed gesocialiseerde honden, en dan meestal ook alleen die honden waarbij het oorspronkelijke territoriumgedrag is weggefokt, zien onbekende mensen als welkom bezoek en leggen hen geen strobreed in de weg.
    
5. Voedselgerelateerde agressie
   Hoewel men ervan uitgaat dat een hond het altijd goed moet vinden dat zijn eigenaars hem iets lekkers kunnen afpakken, is dat voor een hond helemaal niet zo vanzelfsprekend. Voor honden onderling geldt dat wat je hebt, mag houden. Een hond die niet anders heeft geleerd, zal zijn verworvenheden dan ook verdedigen.
    
6. Bezitsagressie
   Honden kunnen hun eigen ligplaats of een zich toegeëigende ligplaats verdedigen. Honden die vanaf bank, bed of stoel grommen naar gezinsleden, geven aan dat ze weinig respect hebben en dat er op z'n minst onduidelijkheid bestaat over de plek die hond en eigenaar naast elkaar innemen. Boze eigenaars die de opstand van de hond niet pikken, worden afgestraft met een beet. De hond kan ook speeltjes of gestolen voorwerpen verdedigen. Vaak speelt daar uitdagend gedrag en provocatie een rol, ook weer veroorzaakt door een onduidelijke rangverhouding.
    
7. Omgekeerde agressie
   Hierbij kan agressie die door iets anders is uitgelokt worden afgereageerd op een ander dier, mens of voorwerp. Vaak zien we dit gedrag na een correctie door de eigenaar omdat een hond uitviel naar een andere hond. De opgeklopte emoties vinden dan een uitweg, waarbij de eigenaar het slachtoffer is. Ook hier speelt vaak een onduidelijkheid of verstoorde rangverhouding een rol.